Μια απογευματινή εκδρομη στον εσπερινό ενός Μοναδικού και σπάνιου Αγίου που ίσως η εκκλησία αυτή να είναι και η μοναδική στον Ελληνικό χώρο. Στον Άγιο  Θωμά το μοναδικό χωριό με τις 38 εκκλησίες , οι περισσότερες  Βυζαντινές (10ος- 14ος -16ος αιω.και  ακόμα παλαιότερες , λαξευτά σπήλαια που μετετράπησαν σε εκκλησίες, και η κάθε μία έχει τα «μυστικά» της)  . Ο Άγιος Θωμάς είναι ένα ιδιαίτερο χωριό του νομού Ηρακλείου που εντάσσεται στο Δήμο Γόρτυνας. Είναι  κτισμένο σε υψόμετρο 530μ. σε ωραία θέση με πανοραμική θέα προς την ευρύτερη περιοχή και σε φυσικό περιβάλλον απαράμιλλης ομορφιάς.

Λίγο έξω από το χωριό στα ανατολικά βρίσκεται ο λαξευτός ναός του Αγίου Ιωάσαφ του Ινδού. Πρόκειται για ένα λαξευμένο βράχο με ύψος 3,5μ. Ανήκει στη σπάνια κατηγορία των μονολιθικών ναών. Σύμφωνα με την παράδοση ο Ιωάσαφ ήταν γιος του βασιλιά των Ινδιών Αβενίρ ο οποίος παρά τις αντιρρήσεις του πατέρα του ασπάστηκε το χριστιανισμό και έζησε ως μοναχός στην έρημο. Η λατρεία του ήρθε στο χωριό είτε από Κωνσταντινοπολίτες πρόσφυγες, είτε επειδή ο Άγιος Θωμάς κήρυξε στην Ινδία και έτσι δικαιολογείται η παράλληλη λατρεία και του Αγίου Ιωάσαφ. Βέβαια τόσο το μνημείο όσο και η λατρεία του αγίου θάφτηκαν στο χώμα για πολλά χρόνια και μόνο έπειτα από πληροφορίες που βρέθηκαν στο Άγιο όρος αποκαταστάθηκε ο Ναός και γιορτάζει στις 26 Αυγούστου.

Τμήμα του Ιερού Λειψάνου του Αγίου βρίσκεται στην Ιερά Μονή Ξηροποτάμου Αγίου Όρους.

Η περιοχή του Αγίου Θωμά Μονοφατσίου μπορεί άνετα να χαρακτηριστεί ως ένα θρησκευτικό πάρκο, καθώς φιλοξενεί  38 εκκλησίες, ένα πολύ μεγάλο αριθμό σε σχέση με το μέγεθός του. Η εντυπωσιακότερη όλων στέκεται ακόμη και σήμερα στο κέντρο του χωριού. Είναι η βυζαντινή εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Θωμά, τρίκλιτη βασιλική με ένα νάρθηκα μπροστά, κτισμένη στη θέση Παλαιοχριστιανικού ναού.

Θα έχουμε μια σύντομη ξενάγηση στο ιδιαίτερο αυτό χωριό με τους θεόρατους βράχους που λαξεύτηκαν κατά τους προχριστιανικούς χρόνους  και είχαν πολλές χρήσεις  ανά τους αιώνες, θα δούμε αρκετές εκκλησίες που βρίσκονται εκεί τριγύρω και στη συνέχεια θα απολαύσουμε το ουζάκι μας ή την μπύρα μας στην δροσιά της πλατείας στη σκιά του Αποστόλου Θωμά , πολιούχου και προστάτη του χωριού. Επιστροφή στο Ηράκλειο.